TP. Hồ Chí Minh chắp cánh sáng tạo với Quỹ đầu tư mạo hiểm trị giá 500 tỷ đồng

Ngày 5/3, Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM với mô hình hoạt động là Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh.

Theo kế hoạch, công ty sẽ được thành lập với vốn điều lệ ban đầu dự kiến 500 tỷ đồng trong năm 2026, gồm 200 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước (40%) và 300 tỷ đồng từ các nhà đầu tư tư nhân (60%). Giai đoạn 2027–2035, quỹ sẽ bổ sung vốn hằng năm với mục tiêu đạt quy mô vốn điều lệ tối thiểu 5.000 tỷ đồng vào năm 2035.

TP. Hồ Chí Minh cho biết đã nhận được cam kết tham gia cổ đông sáng lập từ một số tập đoàn, doanh nghiệp và quỹ đầu tư như SOVICO, Vingroup, VinaCapital, Becamex, VNG, CT Group, Tập đoàn Hoa Sen, Lotte Ventures Vietnam và FPT.

Đây là Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương và quy định hiện hành, gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Nghị quyết số 98/2023/QH15 về cơ chế đặc thù cho TP.HCM; Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 và Nghị định số 264/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và địa phương.

Đặc biệt, Đề án hướng đến thúc đẩy hệ thống đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và kinh tế số, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của TP. Hồ Chí Minh. Quỹ được xác định là hệ thống hỗ trợ kết hợp giữa nguồn lực công và tư, trong đó ngân sách thành phố cùng tham gia với các doanh nghiệp và nhà đầu tư, hình thành mô hình hợp tác công – tư.

Theo đề án, việc thành lập quỹ nhằm hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, ươm tạo công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Về tiềm năng, thành phố sở hữu hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển mạnh, thu hút gần 50% tổng số startup của cả nước, song thị trường vẫn thiếu các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn và hoạt động chuyên nghiệp. Nguồn vốn đầu tư chủ yếu vẫn phụ thuộc vào nước ngoài, trong khi các quỹ hỗ trợ của Nhà nước hiện nay còn mang tính hành chính và chưa vận hành theo nguyên tắc thị trường.

Quỹ đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, tách biệt giữa quyền sở hữu của các cổ đông và quyền điều hành của đội ngũ chuyên gia đầu tư. Cơ cấu tổ chức gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát, Ban điều hành và Hội đồng đầu tư độc lập. Quỹ được thuê các đơn vị quản lý quỹ hoặc tư vấn đầu tư chuyên nghiệp để triển khai hoạt động đầu tư.

Theo định hướng, giai đoạn 2026–2035 quỹ dự kiến đầu tư vào khoảng 50–150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học – công nghệ, đồng thời hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm hoặc công nghệ. Quỹ cũng đặt mục tiêu ươm tạo tối thiểu 5 doanh nghiệp công nghệ có khả năng niêm yết (IPO) hoặc mua bán – sáp nhập (M&A).

Về huy động vốn, quỹ hướng đến cơ chế “vốn mồi”, thu hút từ 2–3 đồng vốn tư nhân cho mỗi đồng vốn Nhà nước, với mục tiêu nguồn lực xã hội chiếm trên 60% tổng kinh phí quỹ. Hoạt động của quỹ cũng được kỳ vọng góp phần nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế đổi mới sáng tạo và công nghệ cao lên khoảng 20–25% GRDP của TP. Hồ Chí Minh vào năm 2030.

Phạm vi đầu tư của quỹ tập trung chủ yếu tại TP. Hồ Chí Minh, đồng thời có thể xem xét đồng đầu tư với các quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ khởi nghiệp sáng tạo trong nước đối với những doanh nghiệp tại địa phương khác nếu có cam kết chuyển giao công nghệ, thiết lập cơ sở nghiên cứu – phát triển (R&D) hoặc đóng góp cho chuỗi cung ứng và sự phát triển kinh tế – xã hội của TP. Hồ Chí Minh.

Đối tượng nhận đầu tư gồm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược và các dự án ươm tạo có nguyên mẫu hoặc bằng sáng chế. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm công nghiệp công nghệ số (AI, Big Data, Blockchain), công nghiệp vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học và y tế kỹ thuật cao, công nghệ vật liệu mới và năng lượng tái tạo, tự động hóa và robot.

Đề án cũng đưa ra ba cơ chế vận hành chính:

Thứ nhất, cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát, theo đó tổng mức tổn thất từ hoạt động đầu tư không vượt quá 50% phần vốn Nhà nước trong một chu kỳ đầu tư;

Thứ hai, cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với đội ngũ quản lý khi tổn thất phát sinh do nguyên nhân khách quan và tuân thủ đúng quy trình;

Thứ ba, cơ chế hợp tác công – tư linh hoạt; cùng quy trình thẩm định và thoái vốn theo thông lệ quốc tế, với thời hạn tối đa 10 năm cho mỗi khoản đầu tư (hoặc 15 năm đối với công nghệ chiến lược).

Sau khi đề án được phê duyệt theo Quyết định số 1267/QĐ-UBND ngày 5-3-2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cùng các sở, ngành liên quan sẽ phối hợp với các nhà đầu tư sáng lập hoàn tất thủ tục pháp lý để đăng ký thành lập doanh nghiệp trong tháng 3-2026, đưa quỹ vào hoạt động.