Bộ Y tế đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế: Thúc đẩy thanh toán không tiền mặt cho trải nghiệm khám chữa bệnh tiện lợi và hiện đại

Những năm gần đây, cùng với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, ngành y tế đã tích cực triển khai các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Từ hình thức thanh toán truyền thống bằng tiền mặt, nhiều bệnh viện đã chuyển sang áp dụng đa dạng phương thức hiện đại như quét mã QR, thanh toán qua thẻ ngân hàng, ví điện tử hay tích hợp trên các ứng dụng khám chữa bệnh.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, kết quả khảo sát 828 cơ sở khám chữa bệnh gồm: đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế, y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu… cho thấy 95% đơn vị được khảo sát đã triển khai kết hợp cả thanh toán bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt.

Việc các bệnh viện chuyển sang áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt sang các phương thức hiện đại trong khám chữa bệnh là một trong những nội dung nằm trong chiến lược đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia áp dụng trong ngành y tế theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” đóng vai trò hết sức quan trọng đối với mọi lĩnh vực, trong đó có ngành Y tế. Việc triển khai Nghị quyết 57 đối với ngành Y tế được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực, toàn diện, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và thúc đẩy nhanh tiến trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả, thân thiện và ngày càng phục vụ người dân tốt hơn.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết nhận thức về thanh toán không dùng tiền mặt trong ngành y tế đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều mô hình đã được hình thành, nhiều cơ sở y tế bước đầu tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh trong thanh toán viện phí, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính bệnh viện. Đây là những ưu điểm rất rõ của thanh toán không dùng tiền mặt.

Một số địa phương, đơn vị đã triển khai hiệu quả như tỉnh Lào Cai, một số bệnh viện thuộc Sở Y tế Hà Nội như Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Thanh Nhàn… cùng nhiều cơ sở y tế khác.

Việc thanh toán không dùng tiền mặt được thực hiện qua phương thức: quét mã QR, chuyển khoản tài khoản, thẻ ghi nợ/thẻ tín dụng, ứng dụng trực tuyến và dịch vụ công quốc gia. Trong đó, thanh toán bằng quét mã QR chiếm gần 89%, qua chuyển khoản tài khoản hơn 84%.

Tại một số bệnh viện tuyến Trung ương và một số bệnh viện tuyến tỉnh, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đã đạt mức cao, có đơn vị ghi nhận trên 70-90% giao dịch viện phí được thực hiện qua phương thức điện tử. Đây là con số cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong thói quen của người bệnh cũng như nỗ lực của các cơ sở y tế trong việc cải tiến quy trình phục vụ.

Không chỉ dừng ở các đô thị lớn, xu hướng này đang dần lan tỏa xuống tuyến cơ sở. Nhiều bệnh viện đã triển khai đồng bộ hệ thống thanh toán điện tử, liên thông với phần mềm quản lý bệnh viện, giúp giảm thiểu sai sót trong thu chi, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục cho người dân.

Thực tế cho thấy, thay vì phải xếp hàng chờ đợi tại quầy thu ngân, người bệnh có thể hoàn tất thanh toán chỉ trong vài thao tác đơn giản trên điện thoại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh lượng bệnh nhân ngày càng tăng, góp phần giảm áp lực cho nhân viên y tế và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.

Ở góc độ quản lý, việc áp dụng thanh toán số còn góp phần giảm tải cho bộ phận thu ngân, tối ưu hóa nguồn nhân lực và hạn chế các rủi ro liên quan đến tiền mặt. Đồng thời, dữ liệu thanh toán được lưu trữ và kết nối với hệ thống quản lý giúp nâng cao hiệu quả điều hành và ra quyết định.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Y tế thẳng thắn nhìn nhận, kết quả triển khai hiện nay vẫn chưa đồng đều và chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra. Dù độ bao phủ đã được mở rộng, nhưng mức độ sử dụng thực chất còn có sự chênh lệch giữa các địa phương, các tuyến và từng cơ sở y tế. Vẫn còn một bộ phận cơ sở chưa triển khai hoặc triển khai ở mức rất thấp. Hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; việc kết nối dữ liệu, xác thực người bệnh, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng như tổ chức các phương thức thanh toán thuận tiện cho người dân vẫn còn nhiều việc phải tiếp tục hoàn thiện.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn yêu cầu thúc đẩy việc thanh toán không dùng tiền mặt trong y tế cần tiếp tục được quán triệt và triển khai theo tinh thần của Nghị quyết 72 của Bộ chính trị về nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và sức khoẻ cho người dân đồng thời bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Theo đó, quá trình triển khai phải được thực hiện trên tinh thần: lấy người dân làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy chuyển đổi số làm động lực; đồng thời gắn chặt với Đề án 06, với cải cách hành chính, với hồ sơ bệnh án điện tử và mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu quả./.