Chín trên mười một người sáng lập OpenAI: Hành trình rời đi và những bước tiến mới đầy cảm hứng

Trong số 11 thành viên sáng lập, OpenAI hiện chỉ còn Giám đốc Điều hành Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman. Những người đồng sáng lập khác đã rời OpenAI trong vòng một đến hai năm qua và chuyển sang các đối thủ cạnh tranh hoặc tự khởi nghiệp.

Trường hợp ra đi mới nhất là bà Caitlin Kalinowski, nhân vật có tiếng trong lĩnh vực phần cứng, từng tham gia thiết kế MacBook tại Apple và dẫn dắt phát triển kính thực tế tăng cường (AR) Orion tại Meta. Năm 2024, bà gia nhập OpenAI năm 2024, phụ trách chiến lược robot và các sản phẩm phần cứng. Nhưng đến ngày 7/3, bà Kalinowski đã tuyên bố từ chức.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội, bà cho biết đồng tình với quan điểm AI có thể đóng góp vào an ninh quốc gia. Tuy nhiên, việc triển khai các hệ thống giám sát quy mô lớn trong nước mà không có sự giám sát của tòa án, hoặc để các hệ thống vũ khí tự động hoạt động mà không cần sự chấp thuận của con người, là những vấn đề cần được thảo luận kỹ lưỡng.

Bà cũng cho rằng hợp đồng giữa Lầu Năm Góc với OpenAI đã được công bố quá vội vàng khi chưa đảm bảo các biện pháp kỹ thuật.

Tranh cãi xung quanh hợp đồng với Lầu Năm Góc cũng đang làm dấy lên căng thẳng trong ngành AI tại Thung lũng Silicon. Ban đầu, Bộ Quốc phòng Mỹ đàm phán với Anthropic, được xem là đối thủ của OpenAI. Tuy nhiên, thỏa thuận rạn nứt sau khi Anthropic tìm cách đưa vào hợp đồng điều khoản cấm sử dụng AI cho giám sát quy mô lớn trong nước và các hệ thống vũ khí tự động.

Sau đó, Lầu Năm Góc đã đưa Anthropic vào nhóm “công ty có rủi ro trong chuỗi cung ứng”. OpenAI trở thành đối tác thay thế của Anthropic với cơ quan này.

Trong nội bộ OpenAI, một số nhân viên đã bày tỏ quan ngại về quyết định của ban lãnh đạo thông qua thư ngỏ, trong đó nhấn mạnh công ty cần từ chối việc sử dụng AI với một số loại vũ khí. 

Không chỉ “lục đục” nội bộ, OpenAI cũng vấp phải làn sóng phản đối từ người dùng. Theo công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower, số lượt gỡ cài đặt ứng dụng ChatGPT đã tăng tới 295% chỉ trong một ngày sau khi thông tin về hợp đồng với Lầu Năm Góc được công bố. Trong khi đó, mô hình AI Claude của Anthropic đã vượt ChatGPT để đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí trên App Store tại Mỹ.

Các nguồn tin trong ngành cho biết trong năm qua, khoảng 50 nhà nghiên cứu và kỹ sư  của OpenAI đã chuyển sang các đối thủ như Meta và Anthropic. Đáng chú ý, Meta đang tích cực tuyển dụng các cựu nhân sự của OpenAI thông qua việc thành lập một đơn vị mới mang tên “Phòng thí nghiệm siêu trí tuệ”.

Trước đó, năm 2024, Cựu giám đốc công nghệ (CTO) Mira Murati đã từ chức, sau đó thành lập công ty khởi nghiệp AI mang tên Thinking Machines Lab, thu hút nhiều nhà nghiên cứu từ OpenAI sang làm việc. Cùng năm đó, đồng sáng lập kiêm nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever cũng rời công ty để lập một tổ chức nghiên cứu mới mang tên Safe Superintelligence (Siêu trí tuệ an toàn).

Tại Thung lũng Silicon, ngày càng nhiều ý kiến cho rằng OpenAI đang rời xa triết lý ban đầu là phát triển AI an toàn để tập trung thương mại hóa công nghệ. Trước những tranh cãi liên quan hợp đồng với Lầu Năm Góc, Giám đốc Điều hành Sam Altman gần đây đã gửi lời xin lỗi tới nhân viên nội bộ, thừa nhận rằng sự việc “đã gây tác động tiêu cực  tới hình ảnh thương hiệu trong ngắn hạn”.

Tuy vậy, ông vẫn khẳng định quan điểm AI có được sử dụng trong lĩnh vực quốc phòng hay không nên do chính phủ quyết định, chứ không phải các doanh nghiệp công nghệ.

Tại một sự kiện gần đây, ông nói: “Mức độ sử dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng là vấn đề thuộc thẩm quyền của các cơ quan nhà nước, không phải do lãnh đạo doanh nghiệp quyết định”.