Gia Lai triển khai hệ thống cảnh báo thông minh, quyết tâm xóa “thẻ vàng” IUU đầy cảm hứng

Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ về đợt cao điểm chống khai thác IUU, các cấp, ngành của tỉnh Gia Lai đã và đang quyết liệt triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, nhằm quản lý chặt chẽ đội tàu cá, đặc biệt là các phương tiện không đủ điều kiện hoạt động, góp phần cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.

Theo Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 6/1, toàn tỉnh có 5.744 tàu cá đã đăng ký, trong đó 100% được cập nhật lên hệ thống VNFishbase.

Tất cả tàu đang hoạt động đều có giấy phép khai thác, đạt 100% theo quy định của Luật Thủy sản.

Tại các địa phương ven biển, với số tàu không đủ điều kiện hoạt động, chính quyền quản lý theo hình thức “kiểm soát tại chỗ-cập nhật hằng ngày.”

Theo đó, số tàu thuộc nhóm này đã được đưa về neo đậu tập trung, gắn bảng nhận diện và chủ tàu đã ký cam kết không ra khơi, cán bộ địa phương đã chụp ảnh hiện trạng tàu và định vị nơi tàu neo đậu.

Ông Trần Minh Thông, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phù Mỹ Đông cho biết, đến ngày 2/1, toàn xã có 88 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, chủ yếu do hết hạn giấy phép, hết hạn đăng kiểm hoặc chưa hoàn tất thủ tục liên quan đến thiết bị giám sát hành trình. Trong đó có 51 tàu đang neo đậu tại đầm Đề Gi, 35 tàu neo đậu ngoài tỉnh; 1 tàu thuộc diện thông báo mất tích và 1 tàu đang làm thủ tục sang tên.

Đối với 51 tàu đang neo đậu tại địa phương, Ủy ban Nhân dân xã đã thống kê danh sách, vị trí các tàu neo đậu và đề nghị Đồn Biên phòng Mỹ An, Đồn Biên phòng Cát Khánh không cho các tàu cá này xuất bến cho đến khi chủ tàu hoàn thành đầy đủ các thủ tục khai thác theo quy định.

Đồng thời, phối hợp với Công an xã, Đồn Biên phòng Mỹ An, Trưởng các thôn vận động các chủ tàu thực hiện gom tàu neo đậu thành 03 cụm, dán bản niêm yết “Tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản” trên từng tàu và lắp đặt 03 camera giám sát để quản lý.

Đối với 35 tàu neo đậu ngoài tỉnh, Ủy ban Nhân dân xã đã thành lập 7 tổ công tác phối hợp với cán bộ của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức gặp gỡ trực tiếp từng chủ tàu, thuyền trưởng tại nơi tàu đang neo đậu để thông báo và yêu cầu đưa tàu cá vào bờ neo đậu, không để ngư lưới cụ trên tàu, cấm ra khơi hoạt động khai thác thủy sản.

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai, đơn vị tổ chức trực ban hệ thống Trạm bờ 24/24 để theo dõi, giám sát chặt chẽ tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống giám sát hành trình (VMS); cảnh báo, liên hệ kịp thời với chủ tàu, người nhà chủ tàu, thuyền trưởng khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng quay về vùng biển Việt Nam.

Đồng thời thông báo cho chủ tàu hoặc người nhà chủ tàu và các Đồn, Trạm Biên phòng, các địa phương có tàu biết để phối hợp xử lý khi tàu về bờ.

“Từ ngày 24/10/2025, tỉnh Gia Lai cũng đã đưa vào vận hành Hệ thống cảnh báo tự động thông minh, cho phép hiển thị, phát tín hiệu và gửi thông báo ngay khi tàu vượt ranh giới hoặc mất kết nối kéo dài. Nhờ đó tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình giảm đáng kể, liên tục trong những tuần gần đây không phát sinh tình trạng tàu cá mất tín hiệu thiết bị giám sát hành trình trên 6 tiếng trong quá trình hoạt động trên biển,” ông Nghĩa cho biết thêm.

Hiện tỉnh Gia Lai có 3 cảng cá được công bố theo quy định là cảng cá loại 2 gồm Cảng cá Quy Nhơn, Cảng cá Đề Gi và Cảng cá Tam Quan. Qua theo dõi của các lực lượng chức năng, tất cả các tàu cá từ 15m trở lên của tỉnh đều cập cảng đúng chỉ định, đến nay chưa phát hiện tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên không vào cảng bốc dỡ sản phẩm theo quy định.

Ông Dương Mah Tiệp, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh cho biết, cùng với các địa phương ven biển, tỉnh Gia Lai đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU và đã hoàn thành đầy đủ 19/19 nhiệm vụ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Nhiệm vụ được tỉnh coi là trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục quản lý chặt chẽ đội tàu, nhất là tàu không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản, kiên quyết không để ra khơi khai thác; kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến.

Nhìn chung, công tác triển khai chống khai thác IUU của tỉnh Gia Lai trong thời gian qua được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, đạt nhiều kết quả rõ rệt. Tỉnh đã thực hiện tốt phần lớn các yêu cầu của Chính phủ và Ban Chỉ đạo IUU Quốc gia, đặc biệt là hoàn thành hầu hết nhiệm vụ trọng tâm về quản lý đội tàu, VMS, kiểm soát ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn mang tính hệ thống và khách quan, như tàu cá hoạt động ngoài tỉnh, quy định pháp lý liên quan đến cải hoán tàu và chất lượng kết nối VMS.

Đây là những vấn đề cần có sự hỗ trợ, phối hợp liên ngành và điều chỉnh chính sách từ Trung ương để xử lý triệt để, đáp ứng yêu cầu của EC trong công tác tháo gỡ “thẻ vàng” IUU./.