Indonesia: Chặng đường đến vị thế quốc gia định giá hàng hoá toàn cầu

Indonesia hướng tới tham vọng trở thành nước định giá hàng hóa toàn cầu

Indonesia vừa công bố kế hoạch thành lập sàn giao dịch hàng hóa mới, nhằm tăng cường kiểm soát nguồn tài nguyên chiến lược và đưa nước này thành quốc gia định giá hàng hóa trên thị trường toàn cầu.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto ngày 14/8 đã công bố kế hoạch thành lập một sàn giao dịch hàng hóa mới, dự kiến đi vào hoạt động từ ngày 1/1/2027, trong nỗ lực tăng cường kiểm soát nguồn tài nguyên chiến lược và đưa Indonesia từ một nước sản xuất, xuất khẩu hàng hóa trở thành quốc gia có tiếng nói lớn hơn trong việc định giá trên thị trường toàn cầu.

Phát biểu trước Quốc hội Indonesia, Tổng thống Prabowo cho biết sàn giao dịch mới sẽ xây dựng mức giá tham chiếu cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước này. Theo kế hoạch, các quy định về sàn giao dịch sẽ được công bố trước ngày 17/9 và cơ quan quản lý dịch vụ tài chính Indonesia (OJK) sẽ giám sát hoạt động của sàn.

Ông Prabowo nhấn mạnh Indonesia không muốn tiếp tục ở vị thế chỉ khai thác tài nguyên trong khi giá cả và lợi nhuận lại được quyết định ở bên ngoài. Nhà lãnh đạo Indonesia cho rằng nước này cần chuyển từ một nhà sản xuất hàng hóa toàn cầu thành quốc gia có khả năng tham gia định giá hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Kế hoạch mới nằm trong nỗ lực rộng hơn của chính quyền Tổng thống Prabowo nhằm tăng cường vai trò của nhà nước đối với các nguồn tài nguyên quan trọng. Indonesia là một trong những nhà cung cấp lớn trên thế giới về dầu cọ, các sản phẩm nickel và than nhiệt, đồng thời có nguồn cung đáng kể về đồng, bauxite và khí tự nhiên.

Trước đó, Indonesia đã thành lập Công ty Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI) để giám sát hoạt động xuất khẩu một số mặt hàng chiến lược. Tổng thống Prabowo cho biết chỉ trong hai tháng đầu hoạt động, DSI đã giám sát hơn 6.500 giao dịch đối với 3 mặt hàng chủ chốt, với tổng giá trị xuất khẩu khoảng 14 tỷ USD. Hoạt động giám sát dự kiến sẽ được mở rộng tới 50 cảng và trong ngắn hạn bao phủ toàn bộ các mặt hàng xuất khẩu chiến lược.

Theo ông Prabowo, việc tăng cường giám sát nhằm hạn chế tình trạng khai báo thấp giá trị hàng xuất khẩu, qua đó bảo đảm nguồn thu cho nhà nước. Ông cho biết DSI đã xác định khả năng có tới 5 tỷ USD doanh thu xuất khẩu chênh lệch giữa giá khai báo và giá thực tế.

Tổng thống Indonesia đồng thời đưa ra lập trường cứng rắn đối với hoạt động khai thác tài nguyên. Ông cho rằng nếu người mua không chấp nhận mức giá do Indonesia đưa ra, nước này có thể lựa chọn giữ lại các nguồn tài nguyên như nickel, thiếc và vàng thay vì bán với giá không phù hợp.

Indonesia hiện đã có sàn giao dịch dầu cọ được thành lập từ năm 2023, song hoạt động giao dịch vẫn còn hạn chế. Các nỗ lực xây dựng những thị trường kỳ hạn dầu cọ mới tại khu vực và trên thế giới cũng chưa làm suy giảm đáng kể vai trò của Bursa Malaysia Derivatives trong việc hình thành giá dầu cọ toàn cầu.

Kế hoạch mới của Jakarta được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Prabowo đang tìm cách khai thác tốt hơn nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, các chính sách tăng cường kiểm soát hàng hóa cũng làm dấy lên quan ngại về chi phí giao dịch, khả năng cạnh tranh của các nhà xuất khẩu và tác động tới đầu tư tư nhân.

Với việc thành lập sàn giao dịch hàng hóa mới và mở rộng hoạt động giám sát xuất khẩu, Indonesia đang từng bước tìm cách nâng cao quyền kiểm soát đối với nguồn tài nguyên dồi dào của mình, đồng thời hướng tới mục tiêu có vai trò lớn hơn trong việc hình thành giá hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Minh Hưởng