Nghị quyết 57: Động lực phát triển vượt bậc và bền vững cho Lai Châu

Sau hơn một năm triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết số 57), với cách làm bài bản, sáng tạo, Lai Châu đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực cải cách hành chính vốn được xem là “thước đo” hiệu quả của chuyển đổi số.

Bắt nhịp nhanh, triển khai quyết liệt

Giai đoạn trước năm 2025, nhân lực khoa học công nghệ của tỉnh Lai Châu còn thiếu và chưa đáp ứng xu thế phát triển; cơ sở vật chất, hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số chưa đồng bộ; các chính sách phát triển chưa đủ mạnh; quy mô, tiềm lực, trình độ khoa học công nghệ còn khoảng cách so với các tỉnh trong khu vực.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57 được xem là “cú hích” mang tính lịch sử, mở ra cơ hội chưa từng có cho những địa phương còn khó khăn như Lai Châu.

Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, với phương châm “bắt nhịp nhanh, triển khai quyết liệt,” Tỉnh ủy Lai Châu đã khẩn trương cụ thể hóa bằng các hành động cụ thể, mới đây nhất là Nghị quyết số 10-NQ/TU về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Lai Châu đến năm 2030, xác định rõ quan điểm “chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu sang tư duy ứng dụng,” lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số.

Điểm nhấn đặc biệt trong tư duy chiến lược của Lai Châu là chủ trương “chủ động lựa chọn phương thức đi tắt đón đầu bằng công nghệ phù hợp, không chạy theo công nghệ đắt đỏ, không dàn trải, ưu tiên công nghệ thông minh, dễ nhân rộng, phù hợp đặc thù của tỉnh.”

Với nhận thức đây là cơ hội để bứt phá, không để tình trạng nghị quyết ra cho có, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 63-KH/TU ngày 06/4/2026 với tinh thần xuyên suốt: “tăng tốc-tạo đột phá-đo lường được kết quả”.

Kế hoạch xác định năm 2026 là năm bản lề, chuyển mạnh từ xây dựng nền tảng sang tạo ra sản phẩm, giá trị và tác động đo lường được; tập trung vào cấp cơ sở, lĩnh vực trọng tâm, nhiệm vụ có khả năng lan tỏa và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP, cải cách hành chính và năng lực cạnh tranh của tỉnh.

Số liệu thống kê của Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số tỉnh Lai Châu cho thấy đến ngày 31/3/2026, toàn tỉnh đã triển khai 240 nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57 do Trung ương giao, trong đó 137 nhiệm vụ đã hoàn thành, 23 nhiệm vụ đang thực hiện đúng tiến độ, 80 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên.

Đặc biệt, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã đăng ký triển khai 121 sáng kiến, mô hình đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – một con số thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo đáng ghi nhận từ cơ sở.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lai Châu Dương Đình Đức, tỉnh đã tạo nên những dấu ấn vượt trội lĩnh vực cải cách hành chính, vốn được xem là “thước đo” hiệu quả của chuyển đổi số.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn tỉnh đạt 93,87%, vượt xa mục tiêu 80% mà Nghị quyết đặt ra. Tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 94,06%, cũng vượt mục tiêu trên 90%.

Mạng truyền số liệu chuyên dùng đã kết nối đến 100% các sở, ban, ngành tỉnh. Lai Châu đứng thứ 4 trong số 58 bộ ngành, địa phương của cả nước về tỷ lệ xử lý văn bản đến-đi trên môi trường điện tử; đứng thứ 7 trong 38 tỉnh, thành ủy trực thuộc Trung ương về tiến độ chuẩn hóa dữ liệu đảng viên toàn quốc.

Đây thực sự là bước tiến ngoạn mục với một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về hạ tầng và nhân lực, khẳng định Lai Châu không chỉ “bắt nhịp” mà còn đang “dẫn đầu” trong nhiều chỉ số quan trọng về chuyển đổi số.

Chiến lược bài bản, kết nối tương lai

Xác định chuyển đổi số chỉ thành công khi “thấm” đến từng người dân, từng thôn bản, Kế hoạch số 63 của Tỉnh ủy Lai Châu đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ cấp xã và người dân.

Mục tiêu đặt ra là 100% cán bộ, công chức, viên chức được bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản gắn với vị trí việc làm; mỗi xã có ít nhất 1 cán bộ chuyên trách về chuyển đổi số; tối thiểu 50% cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin, chuyển đổi số của tỉnh được đào tạo đạt chứng chỉ quản trị dữ liệu cơ bản.

Một “điểm nghẽn” cố hữu của các tỉnh miền núi là nhân lực chất lượng cao. Lai Châu đã đề ra chiến lược đào tạo bài bản và dài hơi, nhằm nâng cao chất lượng nhà quản lý số, nhân lực kỹ thuật số, nhân lực ứng dụng khoa học công nghệ.

Tỉnh cũng chủ động ký thỏa thuận dài hạn với các học viện, trường đại học, tập đoàn công nghệ để đào tạo theo hướng đặt hàng nhân lực, trọng tâm là các ngành: công nghệ thông tin, dữ liệu, an toàn thông tin, tự động hóa, môi trường số. Đây là hướng đi đúng đắn, bảo đảm nguồn nhân lực không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Song song với đào tạo cán bộ, công tác phổ cập kỹ năng số cho người dân cũng được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức sáng tạo.

Tỉnh đã phát động các phong trào: “Thanh niên Lai Châu tiên phong chuyển đổi số”, “Phụ nữ kinh doanh online”, “Nông dân ứng dụng nông nghiệp thông minh”. Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng, nhằm phổ cập, nâng cao kiến thức khoa học công nghệ, kiến thức số trong cán bộ, công chức và nhân dân.

Tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, bản được duy trì và phát huy vai trò “cánh tay nối dài” đưa công nghệ đến từng hộ gia đình. Đây là mô hình phù hợp với đặc thù địa bàn miền núi, nơi trình độ dân trí không đồng đều và khoảng cách địa lý là rào cản lớn.

Kế hoạch số 63-KH/TU, ngày 6/4/2026 của Tỉnh ủy cũng đã cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 với nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm.”

Cấp xã được xác định là trọng tâm triển khai chuyển đổi số, ưu tiên bảo đảm hạ tầng, nhân lực, kỹ năng số và tổ chức vận hành thông suốt bộ phận một cửa.

Mục tiêu đến ngày 30/6/2026, phủ sóng 4G cho 100% thôn, bản, tổ dân phố và hoàn thành xây dựng trạm BTS 5G tại 100% trung tâm các xã, phường. Đây là bước đi căn bản để xóa “vùng lõm sóng”, đảm bảo mọi người dân, dù ở vùng sâu, vùng xa, biên giới đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ số.

Điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển hạ tầng số của Lai Châu là sự chủ động lựa chọn phương thức “đi tắt đón đầu” bằng công nghệ phù hợp.

Tỉnh xác định tập trung vào 5 nhóm công nghệ tạo lợi thế: Công nghệ phục vụ quản lý điều hành; Nông nghiệp thông minh và truy xuất nguồn gốc – thế mạnh đặc thù của địa phương với các sản phẩm OCOP, dược liệu, cây ăn quả ôn đới; Công nghệ năng lượng-môi trường phù hợp vùng núi; Công nghệ viễn thám phục vụ an ninh-biên giới – lĩnh vực đặc biệt quan trọng với tỉnh có đường biên giới dài hơn 265km; Trí tuệ nhân tạo ứng dụng đại trà vào dịch vụ công, giáo dục, y tế, nông nghiệp, thương mại.

Lai Châu cũng đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng dữ liệu. Yêu cầu bảo đảm dữ liệu phải được thường xuyên tập hợp, cập nhật, bổ sung theo phương châm “đúng, đủ, sạch, sống và liên thông.”

Đảng ủy Công an tỉnh được giao chủ trì việc xây dựng, vận hành các cơ sở dữ liệu và nền tảng số của tỉnh, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế – xã hội. Đây là nền tảng quan trọng để Lai Châu tiến tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số một cách thực chất.

Có thể khẳng định với nền tảng đã được xây dựng cùng những kết quả bước đầu đầy ấn tượng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang thực sự trở thành động lực, cơ hội để Lai Châu chuyển mình mạnh mẽ.

Những chiến lược đúng đắn, quyết tâm cao và cách làm sáng tạo trong thực hiện Nghị quyết số 57 sẽ là động lực để tỉnh phát triển nhanh, bền vững./.