Nhà báo – Ý nghĩa không thể thay thế cho trí tuệ nhân tạo

Chiều 25-3, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo chuyên đề ” Báo chí giữa “dòng xoáy” của niềm tin và sự chú ý trong kỷ nguyên AI”. Sự kiện do GPH Group phối hợp cùng các đối tác chiến lược là Hãng tin Reuters và Nền tảng quảng cáo toàn cầu MGID tổ chức với sự cố vấn chuyên môn từ Cục Báo chí, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Hội Nhà báo Việt Nam.

Ông Lê Quốc Minh, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, nhấn mạnh tính đáng tin cậy và khách quan là “kim chỉ nam” để các cơ quan báo chí tạo ra những nội dung chất lượng cao, tuân thủ các tiêu chuẩn nghề nghiệp và đạo đức, xứng đáng với niềm tin của công chúng và thực hiện đúng sứ mệnh của báo chí cách mạng Việt Nam trong dòng xoáy thông tin của thời đại AI.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, AI giúp sản xuất tin bài một cách nhanh hơn, đơn giản hơn, nhưng cũng dấy lên vấn đề rào cản giữa niềm tin, sự chú ý và sự quan tâm của độc giả với báo chí.

Bà Lê Mai Anh Giám đốc GPH Group, đại diện Ban tổ chức cho rằng báo chí hiện nay đang phải đối mặt với “khủng hoảng kép” về cả niềm tin lẫn sự chú ý. Chính sự “dư thừa thông tin” bởi những thuật toán phân phối đang đẩy ngành truyền thông vào một cuộc chiến vô hình để giành giật sự chú ý và niềm tin của độc giả.

Bà Lê Mai Anh cho rằng báo chí cần một định hướng để thay đổi tư duy, dịch chuyển từ việc thu hút lượt xem thuần túy sang việc xây dựng sự gắn bó sâu sắc với độc giả, hướng tới những giá trị bền vững và niềm tin lâu dài trong thời đại AI.

Tại hội thảo, nhiều đơn vị truyền thông trong và ngoài nước đã chia sẻ những định hướng chiến lược và kinh nghiệm thực tế từ các tòa soạn đã và đang tiên phong thích ứng với những xu hướng biến đổi của thông tin nhằm hằm tìm kiếm lời giải cho bài toán bảo tồn giá trị báo chí chính thống trước sự bùng nổ của AI.

Bà Phan Vũ Thùy Trang, Thư ký Tòa soạn báo điện tử VnExpress, đã chia sẻ về hành trình dịch chuyển trọng tâm từ chỉ số tăng trưởng thuần túy sang các chỉ số giá trị và hiệu suất chuyển đổi, nhằm đánh giá lại thông tin, hiệu quả tin bài và xây dựng niềm tin, tạo sự gắn bó sâu sắc với độc giả. Theo đó, thay vì chỉ nhìn vào lượt xem, VnExpress giới thiệu Engagement Score (điểm tương tác) và mô hình “ma trận 4 góc” giúp biên tập viên dễ dàng phân loại và đánh giá nội dung để cải thiện hiệu suất.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, đã có những chia sẻ thẳng thắn về các chỉ số sống còn và tương lai của ngành báo chí dựa trên uy tín của tòa soạn và chiều sâu giá trị của thông tin.

Tại hội thảo, ông Francesco Guarascio – Trưởng Đại diện Hãng tin Reuters tại Việt Nam chia sẻ những kinh nghiệm thực tế trong việc làm chủ trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa quy trình biên tập tin tức của một trong những tòa soạn hàng đầu quốc tế. Cùng với đó là các quy chuẩn nghiêm ngặt trong việc ứng dụng AI đang được áp dụng tại Reuters, nhằm đảm bảo tính minh bạch và giữ vững đạo đức nghề nghiệp.

Ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân cũng giới thiệu cách mà báo Nhân Dân chinh phục độc giả trẻ thông qua các sản phẩm kết hợp giữa vật lý và kỹ thuật số (Phygital). Những ấn phẩm phụ san đặc biệt, áp dụng công nghệ 3D Mapping và thực tế ảo tăng cường (AR) đã thành công trong việc truyền tải các thông tin giáo dục lịch sử và tuyên truyền trở nên sống động, gần gũi hơn với độc giả…

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu khẳng định vai trò của AI trong công tác báo chí hiện nay. Tuy nhiên dù AI có thể viết tin nhanh hơn, nhưng nó không thể thay thế được nhãn quan chính trị, trải nghiệm hiện trường và đạo đức nghề nghiệp của những nhà báo. Nhà báo cần sử dụng công nghệ AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực trong làm tin bài thay vì để AI chi phối nội dung.