Đằng sau “cú trượt” của CEO NVIDIA Jensen Huang

Đầu tháng 12-2024, Chính phủ Việt Nam và NVIDIA đã công bố hợp tác thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) trí tuệ nhân tạo (AI) và Trung tâm Dữ liệu AI.

Sau lễ ký kết, ông Jensen Huang – nhà sáng lập,  Tổng Giám đốc NVIDIA – cho biết đã mua lại VinBrain, một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực AI của Tập đoàn Vingroup.

CEO Jensen Huang cũng được vinh danh là một trong 5 nhà khoa học ở hạng mục Giải thưởng chính ở lễ trao giải VinFuture 2024.

Thời điểm này, theo ước tính của Forbes, ông Jensen Huang là người giàu thứ 11 trên thế giới, sở hữu khối tài sản ròng 126,5 tỉ USD, 

Tuy nhiên, sự xuất hiện của DeepSeek – một startup công nghệ Trung Quốc, như cơn gió lớn thổi bay gần 600 tỉ USD vốn hoá của NVIDIA. Cổ phiếu NVIDIA chốt phiên giao dịch ngày 27-1 giảm 17% về 118,5 USD. Đây là phiên giảm mạnh nhất của mã này kể từ tháng 3-2020.

Khi vốn hóa công ty xuống dưới mốc 3.000 tỉ USD, tài sản của CEO Jensen Huang cũng bốc hơi 20,1 tỉ USD, còn 101 tỉ USD. Ông Jensen Huang vì thế cũng tụt hạng xuống vị trí người giàu thứ 15 thế giới, theo Bloomberg Billionaires Index.

DeepSeek được thành lập vào năm 2023 tại Trung Quốc, bởi nhà sáng lập Liang Wenfeng (sinh năm 1985). Người đàn ông này được ví như Sam Altman (cha đẻ ChatGPT) của Trung Quốc, khi đưa DeepSeek trở thành một công cụ AI nổi tiếng trên toàn cầu.

Giống các công ty khởi nghiệp AI khác, DeepSeek đã phát triển và thử nghiệm nhiều mô hình AI khác nhau, nhưng không tạo được sự chú ý.

Chỉ đến khi ra mắt mô hình AI R1 vào cuối năm ngoái và chính thức phát hành đến người dùng từ ngày 20-1 vừa qua, DeepSeek mới gây sốt trên toàn cầu nhờ  sự thông minh và khả năng xử lý ấn tượng.

Gây sửng sốt cho toàn cầu là thông tin mà DeepSeek công bố: Mô hình này được đào tạo trên các chip kém tiên tiến H800 của NVIDIA, mã nguồn mở 100%, rẻ hơn 96,4% so với OpenAI o1 trong khi mang lại hiệu suất tương tự.

Công ty Trung Quốc khẳng định chỉ mất hai tháng và chi phí dưới 6 triệu USD để xây dựng và vận hành mô hình AI R1, trong khi những hãng công nghệ của Mỹ đang phải chi ra hàng trăm, thậm chí hàng tỉ USD.

Một điểm khác khiến DeepSeek thu hút sự chú ý là công cụ AI này được phát triển vào thời điểm chính phủ Mỹ áp dụng các lệnh ngăn chặn cung cấp chip AI hiệu suất cao cho các công ty Trung Quốc.

Tuy nhiên, sau pha lao dốc ngày 27-1, giá trị vốn hóa của Nvidia hiện tăng trở lại mốc hơn 3.100 tỉ USD, đưa ông Huang trở thành người giàu thứ 13 trên thế giới (112,7 tỉ USD), theo Forbes.

Ông Huang sinh năm 1963 tại Đài Loan – Trung Quốc, đam mê máy tính từ thời trung học, sau đó theo học ngành khoa học máy tính và thiết kế chip tại Đại học Bang Oregon (Mỹ). Sau khi tốt nghiệp, ông chuyển đến sống tại Thung lũng Silicon và bắt đầu sự nghiệp tại AMD, đối thủ của Intel.

Năm 1992, ông nhận bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tại Stanford. Trong thời gian làm tại LSI Corp., ông gặp Malachowsky và Curtis Priem và những người sau này sau đó quyết định thôi việc, cùng ông sáng lập NVIDIA vào năm 1993 với số vốn chỉ 40.000 USD.

Hành trình để trở thành lãnh đạo một trong những công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới của ông Huang không hề đơn giản.

Năm 1995, Nvidia ra mắt sản phẩm card đồ hoạ cho game nhưng vấp phải thất bại, khiến công ty đứng trước nguy cơ phá sản. Hai năm sau, Jensen Huang đặt cược vào chip đồ họa hỗ trợ tăng tốc xử lý 2D lẫn 3D.

NVIDIA niêm yết trên sàn chứng khoán từ năm 1999 nhưng giá trị vốn hóa trong suốt nhiều năm vẫn chật vật dưới 10 tỉ USD. Đến năm 2014, vốn hoá công ty bắt đầu bứt phá, đạt 800 tỉ USD vào năm 2021. Tuy nhiên, không lâu sau thì giá trị vốn hóa của NVIDIA lại sụt giảm.

Đầu năm 2022, NVIDIA ra mắt H100 – bộ xử lý đồ họa GPU mạnh nhất từng được sản xuất. Ban đầu, sản phẩm này không được quan tâm do các công ty công nghệ thắt chặt chi tiêu.

Thế nhưng, đến tháng 11-2022, sự xuất hiện của ChatGPT và cơn sốt AI bùng nổ toàn cầu đã tạo nên nhu cầu rất lớn về chip H100 cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.

NVIDIA chiếm 80% thị phần chip AI toàn cầu và nhanh chóng gia nhập câu lạc bộ nghìn tỉ USD cùng các ông lớn công nghệ khác như Apple, Microsoft, Google và Amazon vào năm 2023.

Hiện tại, NVIDIA là công ty đại chúng có giá trị thứ ba, sau Apple và Microsoft. Năm ngoái, cổ phiếu hãng chip của tỉ phú Jensen Huang tăng gần 180%. Đây là mã có diễn biến tốt thứ 3 trong chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ.

Tính trong 5 năm qua, cổ phiếu NVIDIA tăng hơn 2.500%. Trước đó, doanh nghiệp này có hai lần vượt Apple và Microsoft để trở thành công ty giá trị nhất thế giới trong năm ngoái khi vốn hóa đạt hơn 3.300 tỉ USD.

Theo báo cáo tài chính mới đây, trong quý III/2024, gã khổng lồ chip AI ghi nhận doanh thu hơn 35 tỉ USD, tăng 94% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ở mức 19,3 tỉ USD.