Đua nhau vươn tới tương lai với trình duyệt AI

OpenAI vừa giới thiệu Atlas, trình duyệt web đầu tiên do hãng phát triển. Tích hợp trực tiếp với ChatGPT, Atlas cho phép người dùng tương tác với trí tuệ nhân tạo (AI) ngay trong giao diện duyệt web – từ tóm tắt nội dung, so sánh dữ liệu, tra cứu nhanh đến phân tích thông tin chuyên sâu.

Trợ lý riêng của người dùng

Trước đó, Google đã tung tính năng tìm kiếm bằng AI trong Chrome trong khi Microsoft tích hợp Copilot vào Edge. Các start-up như Perplexity với trình duyệt Comet hay The Browser Company với Dia cũng đang gấp rút phát triển tính năng tương tự. Điểm chung của thế hệ trình duyệt mới là biến AI thành trợ lý thông minh cho người dùng Internet, thay vì chỉ là công cụ tìm kiếm thông tin.

Với Atlas, giới chuyên môn nhận định trình duyệt không chỉ giúp mở rộng hệ sinh thái ChatGPT – vốn đã có hơn 800 triệu người dùng/tuần – mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng của OpenAI khi chính thức bước chân vào lĩnh vực tìm kiếm và duyệt web thông minh, nơi Google đã thống trị suốt 2 thập kỷ. Tuy nhiên, chưa rõ ChatGPT Atlas có thể cạnh tranh được với Google Chrome, trình duyệt đang nắm giữ hơn 3 tỉ người dùng toàn cầu, hay không.

Về phía người dùng, sự xuất hiện của các trình duyệt tích hợp AI thu hút nhiều sự quan tâm, nhất là giới nhân viên văn phòng, người làm công việc nghiên cứu, sáng tạo nội dung.

Anh Nguyễn Văn Tuấn, nhân viên văn phòng tại TP HCM, cho hay đã sử dụng Atlas để tìm kiếm sản phẩm tiêu dùng và nhận thấy sự khác biệt rõ rệt so với cách tìm truyền thống. Khi anh tìm kiếm với nội dung “điện thoại tầm giá 7-10 triệu đáng mua nhất hiện nay”, Atlas không chỉ thống kê các mẫu như Galaxy A35, Redmi Note 13 Pro hay iPhone SE, mà còn cung cấp đánh giá của người dùng, so sánh hiệu năng, camera, pin… cũng như phân tích điểm mạnh, điểm yếu. “Atlas cũng gợi ý mức giá hợp lý theo khu vực, có nên mua trả góp hay chờ giảm giá thêm. Tất cả được tổng hợp trong cùng một cửa sổ, không cần mở hàng chục tab để so sánh” – anh Tuấn nhận xét.

Tuy nhiên, nhiều người dùng phản ánh ChatGPT Atlas vẫn còn một số hạn chế như tốc độ tải trang chậm khi mở nhiều tab, kho tiện ích mở rộng còn ít và chưa hỗ trợ đa nền tảng như Chrome.

Nguy cơ lộ, lọt dữ liệu

Ông Trần Bảo Dinh, Tổng Giám đốc Công ty CP TitKul, cho rằng sự ra đời của trình duyệt AI đang làm thay đổi cách con người tìm kiếm thông tin. Đó là chuyển từ tự tra cứu sang tương tác trực tiếp với AI để được gợi ý nội dung nhanh chóng với tính cá nhân hóa cao hơn. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này kéo theo rủi ro bảo mật khi AI ngày càng truy cập sâu vào dữ liệu cá nhân của người dùng. Người dùng nên thận trọng khi tìm kiếm thông tin thông qua trình duyệt AI khi loại hình này ngày càng phổ biến.

Theo các chuyên gia, để vận hành trơn tru, trình duyệt AI thường yêu cầu quyền truy cập sâu vào email, danh bạ, lịch làm việc và dữ liệu cá nhân của người dùng – những thông tin có thể bị khai thác nếu xảy ra tấn công mạng. Nguy hiểm hơn, hình thức tấn công mã độc này ẩn trong trang web bằng việc cài cắm lệnh độc hại để đánh lừa AI thực thi hành động trái phép. Khi bị lợi dụng, công cụ AI có thể vô tình tiết lộ dữ liệu, truy cập trái phép tài khoản hoặc thực hiện giao dịch, đăng bài mà người dùng không hề biết.

Ông Adrian Hia, Giám đốc Điều hành khu vực châu Á – Thái Bình Dương (APAC) của Kaspersky, cho hay chỉ trong nửa đầu năm 2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 300.000 vụ tấn công mạng, tương đương 1.600 vụ lộ, lọt dữ liệu/ngày. Nguyên nhân nằm ở thói quen chia sẻ thông tin nhiều quá mức và sự thiếu hiểu biết của người dùng. “Càng cung cấp nhiều dữ liệu cho AI, hệ thống càng hiểu rõ chúng ta hơn và thông tin càng dễ bị khai thác hơn nếu rơi vào tay kẻ xấu” – ông Hia cảnh báo.

Ông Hia dẫn chứng một người bạn từng sử dụng nền tảng AI để tóm tắt báo cáo tài chính nội bộ. Chỉ ít lâu sau, hệ thống bị phát hiện lưu bản sao dữ liệu trên máy chủ nước ngoài và một phần nội dung đã xuất hiện công khai trên mạng. Trường hợp khác, theo ông Hia, một hành khách đã bị từ chối lên máy bay sau khi vé bị đánh cắp do chia sẻ hình ảnh lên ứng dụng AI mở.

Theo nghiên cứu của Brave, công ty công nghệ Mỹ chuyên về trình duyệt bảo mật, rủi ro lộ lọt thông tin là vấn đề chung của các trình duyệt AI. Đơn cử với Atlas, ngay sau khi ra mắt, các nhà nghiên cứu đã phát hiện lỗ hổng “clipboard injection”, cho phép trang web độc hại tự động chèn dữ liệu vào clipboard. Khi người dùng dán nội dung đó vào biểu mẫu hay thanh địa chỉ, họ có thể bị chuyển hướng đến trang lừa đảo hoặc tự động nhập dữ liệu bị thao túng.

Điều đáng lo là đoạn mã tấn công này không phải phần mềm độc hại cài sẵn mà chỉ là một đoạn JavaScript ẩn, tự kích hoạt khi người dùng thao tác bình thường. Thậm chí, nhiều mã độc hiện nay còn được giấu trong hình ảnh hoặc video chứa dữ liệu ẩn, khiến hệ thống AI khó phát hiện hơn.

Các chuyên gia khuyến nghị người dùng không nên vội vàng cấp quyền truy cập toàn diện cho AI, đặc biệt là với các tài khoản ngân hàng, hồ sơ y tế hoặc tài liệu nội bộ. Nên dùng mật khẩu riêng cho từng dịch vụ, bật xác thực hai lớp và hạn chế chia sẻ hình ảnh, vé máy bay, hộ chiếu, thông tin gia đình qua mạng xã hội hoặc nền tảng AI mở.